در چند دهه اخیر روابط ایران و چین طوری پیشرفت کرده است که به موجب آن واردات و صادرات از چین افزایش پیدا کرده است. این موضوع سبب شده تا صادرات به چین برای ایرانیان بسیار جذاب‌تر از گذشته شود.  در گذشته ای دور تر چین کشوری منزوی و ورشکسته بود، اما اکنون به لطف باز بودن درب های اقتصادی این کشور و حمایت دولت از تولیدکنندگان داخلی منجر شد تا این کشور به قطب اقتصادی تبدیل شود. محصولات چینی تا جایی در اقصی نقاط جهان وجود دارند که شاید نتوان فردی را در جهان یافت که در طول عمرش حداقل از یک محصول چینی استفاده نکرده باشد.

آمارها نشان می دهد که کشور چین علاوه بر کشور ایران با تمام کشورهای دنیا در حال مراودات است. به صورتی که این کشور معمولا حجم قابل توجهی از واردات یا صادرات کشورها را به خود اختصاص داده که ایران نیز یکی از آنها است.

 به خاطر جمعیت زیاد چین و نیروی کاری ارزان سبب شده تا چین بتواند تولیدات خود را در حجم های بسیار زیادی تولید کند. تا جایی که بتواند آن را به تمام نقاط ذنیا ارسال کند. یکی از نکات قابل توجه در تجارت چین آن است. که این ابرقدرت شرقی علی‌رغم رقابت و دشمنی‌ها با آمریکا، اما تجارت بسیار خوبی با این ابرقدرت غربی دارد، به صورتیکه آمریکا سهم زیادی در  واردات و صادرات از چین دارد.

دسترسی کشور چین نیز این امکان را به این کشور داده تا صادرات و واردات را به راحتی انجام دهد. چین دارای مرزهای آبی و زمینی گسترده، دسترسی به آب‌های آزاد و دریاهای مهم از چندین نقطه، در کنار اتخاذ سیاست‌های تجاری مناسب باعث شده است. تا چین به لحاظ تجاری و اقتصادی اهمیت بسیاری زیادی برای سایر کشورها داشته باشد. این کشور آسیایی همچنین با همسایگان و کشورهای جنوب شرقی آسیا مانند تایوان، هنگ کنگ و ژاپن دارای روابط تجاری گسترده است. تجارت ایران و چین نیز در دهه ‌های اخیر رونق بسیار زیادی گرفته است.

امروزه علاوه بر نقش محصولات چینی در تامین نیازهای وارداتی ایران، بخش بسیار قابل توجهی از کالاهای ایرانی نیز به چین صادر می‌شود.

آمارها نشان می‌دهد که آمریکا مقصد بسیاری از کالاهای صادراتی کشور چین است. از اینجاست که می‌توان به اهمیت جنگ تجاری و تعرفه‌ای بین دو کشور پی برد.

براساس آمارها در سال 2018 اولین مقصد کالاهای صادراتی چین به کشور آمریکا بوده که حدود 19.23 درصد از کالاهای صادراتی آن را شامل می‌شود.

کشورهای همسایه نقش زیادی در تامین کالاها و نیازهای وارداتی و صادراتی چین دارند. علاوه بر آنها، باز هم آمریکا نقش برجسته‌ای در این زمینه دارد. هر چند که به نظر می‌رسد تراز تجاری به سود چین مثبت است.

نقشه زیر اصلی‌ترین شرکاء تجاری چین در بحث واردات و صادرات از چین را نشان می‌دهد که برگرفته از داده‌های تجاری سازمان تجارت جهانی در سال 2018 است.

در حال حاضر چین در کنار عراق و افغانستان یکی از مقاصد اصلی کالاهای صادراتی ایران است. در سال 2018 به میزان 21.1 میلیارد دلار از ایران به این کشور کالا صادر شده که چیزی در حدود 1 درصد از نیازهای وارداتی چین را تامین کرده است.

 برای بسیاری از تجار و بازرگانان اطلاع از لیست کالاهای صادراتی به چین اهمیت زیادی دارد. چرا که با مشاهده عمده صادرات ایران به چین می‌توانند تشخیص دهند که تمرکز بر روی چه کالاهایی می‌تواند بهتر باشد.

یکی از عمده‌ترین محصولاتی که از ایران به چین صادر می‌شود، نفت و سوخت‌های فسیلی است. چین نیاز شدیدی به این سوخت‌ها داشته و ایرانی نیز از قدیم یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان این حوزه بوده است.

علاوه بر نفت، نام برخی دیگر از محصولات دیده می‌شود. که تجار و بازرگانان می‌توانند بر روی صادرات آنها تمرکز کنند. لیست زیر برگرفته از داده‌های سازمان تجارت جهانی در زمینه واردات و صادرات از چین به ایران در سال 2021 بوده که به ترتیب آمده است.

نفت و سوخت‌های فسیلی

انواع سنگ معدنی

خاک، سیمان، آهک، گوگرد

میوه، مرکبات و خشکبار

خمیر چوب و مشتقات آن

پلاستیک و محصولات پلاستیکی

مواد شیمیایی آلی

مس

سرب

کاغذ و مقوا و تخته

 

 

علاوه بر آمار فوق، با بررسی آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران می‌توان به لیست مهم‌ترین کالاهای صادراتی ایران به چین دست یافت. براساس این آمار، محصولات صادراتی ایران از طریق برخی گمرکات بیشتر صادر شده است.

از جمله آنها می‌توان به گمرکات منطقه ویژه اقتصادی پارس، منطقه ویژه اقتصادی شهید رجایی، منطقه ویژه پتروشیمی بندر امام خمینی، تبریز، منطقه ویژه بوشهر، منطقه ویژه اقتصادی رفسنجان و برخی گمرکات دیگر اشاره کرد.

موارد زیر براساس داده‌های گمرک جمهوری اسلامی ایران در سال 1400 بوده که نشان‌دهنده عمده واردات و صادرات از چین به ایران است.

 پلی اتیلن، پلی استیرن، بوتان و متانول

 خرما

 قیر و آسفالت

سنگ آهن، سیمان، گچ

موم‌های مصنوعی

 فروکروم

طبیعی است که علاوه بر محصولات فوق، کالاهای دیگری نیز در میان لیست کالاهای صادراتی به چین از ایران قرار دارند. اما بیشتر این کالاها در ردیف محصولات صنعتی، معدنی و مشتقات نفتی قرار دارند.