رویه‌های گمرکی در صادرات چگونه است؟

امور تجاری و رویه‌های گمرکی در صادرات مراحل مختلفی دارد. که یکی از مهم‌ترین آنها امور گمرکی یا ترخیص کالا از گمرک است. این مقاله از شرکت بازرگانی ماندگار قصد داریم تا صفر تا صد ترخیص کالای صادراتی از گمرک، هزینه، مراحل و نحوه انجام آن را توضیح دهیم.

ترخیص کالا از گمرک چیست؟

ترخیص  به کلیه اقداماتی گفته می‌شود که براساس آن یک کالا مجوز ورود یا صدور به یک کشور را دریافت می کند. اصلی‌ترین محل برای ترخیص کالا، گمرک بوده که کالاها بعد از ورود به آن و طی کردن برخی مراحل، مجوز لازم برای خروج  یا ورود از یک کشور را دریافت می‌کنند.

گاهی اوقات واردکننده یا صادر کننده اقدام به انجام امور گمرکی می کند. اما در بیشتر اوقات یک نفر به نمایندگی از آنها این مسئولیت را قبول کرده و در مقابل دستمزد خود را دریافت می‌کند. این فرد همان ترخیص کا گمرک است.(تا این جا شما با وظیفه ترخیص کار گمرک تا حدودی آشنا شدید.)

با این حال، برای انجام امور گمرکی به شرایط ویژه ای نیاز است. از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به داشتن کارت بازرگانی اشاره کرد. نحوه ترخیص کالا از گمرک و دریافت مجوز در این خصوص یکی دیگر از الزامات قانونی برای انجام این کار میباشد.

هزینه رویه‌های گمرکی در صادرات

  هزینه ترخیص کالا همواره برای صادرکنندگان و واردکنندگان مورد سوال بوده است. معمولا در صادرات کالا به سه نوع مختلف از کالا برخواهیم خورد. برخی از آنها مجاز صادراتی، برخی دیگر مشروط صادراتی و در نهایت گروه آخر ممنوع صادراتی هستند.

برای ترخیص کالای صادراتی باید مجوز لازم برای هر کدام از این گروه‌ ها گرفته شود. ضمن آنکه برخی از محصولات وجود دارند که صادرات آنها نیازمند اخذ مجوز از برخی ارگان‌های دولتی است.

از جمله این نمونه‌ها می‌توان به اخذ مجوز از سازمان انرژی اتمی ایران در صادرات برخی محصولات مانند فلز قراضه اشاه کرد. از طرف دیگر صادرات خود به دو روش مختلف یعنی صادرات موقت و صادرات قطعی تقسیم‌بندی می‌شود که این دو از نظر هزینه‌ ترخیص کالا با یکدیگر متفاوت هستند.

به شکلی که در صادرات قطعی صرفا هزینه‌ های تخلیه، بارگیری، انجام آزمایش و تعرفه پرداخت می‌ شود. در واقع صادرات موقت به نوعی از پرداخت کردن برخی هزینه‌ ها به عنوان مثال سود بازرگانی یا حقوق گمرکی معاف است. این در حالی است که صادرات موقت اینگونه نیست. ترخیص کالا در گمرک چندین مزیت دارد که مهم‌ترین آنها را در ادامه بررسی کرده ایم.

بیشتر بخوانید: کراس استافینگ چیست؟

ترخیص کالا از گمرک چه مزایایی دارد؟

پرداخت هزینه‌های گمرکی:

از طریق فرایند ترخیص کالا، صادرکنندگان و واردکنندگان هزینه‌های لازم برای ورود یا خروج کالا از جمله عوارض را پرداخت می‌کنند. بنابراین نیاز نیست تا در مراحل دیگر این هزینه‌ها را پرداخت کنند. 

تعیین ارزش گمرکی کالای صادراتی: از مزایای دیگر ترخیص کالا (Customs Clearance) می‌توان به تعیین ارزش و قیمت کالای مورد نظر طی این فرایند اشاره کرد. براساس قانون نهادهای رسمی پیش‌تر اقدام به ارزش‌گذاری قیمتی اقلام صادراتی کرده و آنها را در اختیار ارگان‌های مختلف از جمله گمرک قرار می‌‌دهند. 

قانونی شدن تجارت کالا:

رویه‌های گمرکی در صادرات و مراحل قانونی آن از طریق گمرک، باعث می‌شود تا مبادله آن نیز جنبه قانونی و رسمی به خود بگیرد. همانطور که برای ایجاد یک منزل مسکونی نیازمند اخذ مجوز و در نظر گرفتن برخی الزامات قانونی بوده، صدور و ورود کالا نیز باید پروسه‌های قانونی لازم را رد کند.

 مراحل و رویه‌های گمرکی در صادرات

مراحل و رویه‌های گمرکی در صادرات متفاوت خواهد بود. هر چند که بدون شباهت به یکدیگر نیز اینطور نبوده و مراحل مشترکی داشته است. این روند ممکن است به زودی انجام شده یا آنکه مدت زمان قابل توجهی از وقت شما را به خود اختصاص دهد.

همه چیز بستگی به تجربه صادرکننده یا ترخیص‌کار در گذشته دارد. فرایندها و مراحل ترخیص معمولا پیچیده بوده و غالبا بنا به دلایلی در حال تغییر است.

اما به طور کل می‌توانیم ترخیص کالای صادراتی را در چهار مرحله کلی خلاصه کنیم. این مراحل به ترتیب شامل ورود کالا به گمرک، ارائه اظهارنامه و سایر اسناد، ارزیابی کردن کالا و در نهایت صدور سند تشخیص خواهد بود.

معمولا در بسیاری از گمرکات دیگر دنیا این مراحل به صورت کلی طی خواهد شد. اما جزئیات و فرایندهای مربوط به آن متفاوت بوده و دچار تغییر می‌شود. برخی از این مراحل توسط صادرکننده یا نماینده وی انجام گرفته و برخی دیگر مربوط به خود گمرک و حتی ارگان‌های دیگر است.

فرآیندهای گمرکی و نحوه ترخیص محصول صادراتی از گمرک

مراحل و جزئیات مربوط به رویه‌های گمرکی در صادرات برای بسیار از تجار و صادرکنندگان اهمیت دارد. شما به عنوان صادرکننده یا نماینده وی در هر کدام از مراحل ترخیص کالای صادراتی با برخی واحدهای گمرک روبرو خواهید بود و نیاز است در هر کدام از این مراحل یک سری از فعالیت‌ها را انجام دهید.

این مراحل و رویه‌ها براساس مراجعه به واحدهای مختلف گمرک به ترتیب به صورت زیر هستند.

انبار:

در ابتدا لازم است که کالای خود را وارد گمرک کرده و آن را انبار کنید. در این خصوص شما بیش از هر واحد دیگر، با انبارداری ارتباط خواهید داشت. ابتدا لازم است که اجازه ورود کالا به گمرک را دریافت کنید. بعد از آن به سراغ توزین یا همان وزن کردن وسیله حمل کالا رفته و برگه مربوط به باسکول را دریافت خواهید کرد. در نهایت بعد از تایید مسئولان مربوطه، وسیله حمل کالا می‌تواند به گمرک وارد شود. 

واحد ترانزیت:

در این بخش صادرکننده باید اقدام به تنظیم اظهارنامه گمرکی کالای خود کند که به دوراظهاری یا تنظیم اظهارنامه از راه دور نیز معروف است. در این مرحله کارشناسان واحد ترانزیت، مدارک مربوط به برگه باسکول و همچنین اظهارنامه را دریافت و آن را بررسی خواهند کرد. آنها همچنین اقدام به بررسی مدارک وسیله حمل و پلمپ الصاقی خواهند کرد. 

درب خروج گمرک:

در اینجا کم‌کم مقدمات خروج کالا از گمرک فراهم می‌شود. در این مرحله ممکن است برخی ارزیابی‌ها و اقدامات از جمله الصاق دوباره پلمپ صورت گیرد. البته در هر مرحله ممکن است برخی فرایندها و روال‌های دیگر نیز رخ دهد. 

امور مالی:

در این مرحله کالای مورد نظر آماده خروج از گمرک و همچنین خروج از مرز خواهد شد. برخی اقدامات و پرداخت هزینه‌های گمرکی در این مرحله معمولا صورت خواهد گرفت. هزینه رویه‌های گمرکی در صادرات خود یکی از هزینه‌های صادراتی محسوب می‌شود.